Νόμοι / Αποφάσεις

ΈΛΕΓΧΟΣ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ ΠΡΑΞΕΩΝ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΤΩΝ ΑΕ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ Ν.2190/1920 ΣΤΟΝ Ν.4548/2018


Αρ. Π. 141372 - 28/12/2018
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ 
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ


Η αλλαγή του θεσμικού πλαισίου που αφορά τη λειτουργία των Ανωνύμων Εταιρειών, μετά την ψήφιση του ν.4548/2018 και την κατάργηση πολλών διατάξεων του ν.2190/1920, επιφέρει σημαντικές αλλαγές αναφορικά με το εύρος των αρμοδιοτήτων τόσο των Περιφερειακών Ενοτήτων (Π.Ε.) της χώρας όσο των Υπηρεσιών του Γενικού Εμπορικού Μητρώου (Υ.Γ.Ε.ΜΗ.). Ως εκ τούτου πρέπει να διευκρινιστούν θέματα που θα προκύψουν κατά το μεταβατικό στάδιο και αφορούν πράξεις, στοιχεία και διαδικασίες που εκκινούν μέχρι την 31/12/2018, αλλά θα περατωθούν μετά την 01/01/2019, ημερομηνία έναρξης ισχύος του ν.4548/2018.

Συγκεκριμένα στο ισχύον νομικό πλαίσιο και ειδικότερα στα άρθρα 51-53α του ν.2190/1920 προσδιορίζεται μεταξύ άλλων η έκταση του εποπτικού ελέγχου των Π.Ε. επί πράξεων και στοιχείων των ανωνύμων εταιρειών για τα οποία προβλέπεται δημοσιότητα στο Γ.Ε.ΜΗ. Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 7β η δημοσιότητα, που προβλέπεται στην παρ. 1 του άρθρου 7α του ν. 2190/1920, πραγματοποιείται με την καταχώριση, ύστερα από έλεγχο των πράξεων και στοιχείων, στο Γ.Ε.ΜΗ και τη δημοσίευση αυτών στο διαδικτυακό τόπο του Γ.Ε.ΜΗ, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 16 του ν. 3419/2005. 

Στο άρθρο 1891 του ν.4548/2018 καταργούνται τα άρθρα 51-53α του ν.2190/1920 και ακολούθως και η όποια αρμοδιότητα των Π.Ε. περί εποπτείας επί των Α.Ε πρόεκυπτε από τις εν λόγω διατάξεις.

Στο άρθρο 92 του ν.4548/2018 διακρίνονται: α) οι πράξεις και τα στοιχεία των Α.Ε που υπόκεινται σε διοικητική έγκριση, μετά από σχετικό έλεγχο νομιμότητας από τις Π.Ε., προκειμένου να καταχωρισθούν στο Γ.Ε.ΜΗ, και β) οι πράξεις και τα στοιχεία που καταχωρίζονται μετά από μόνο τον τυπικό έλεγχο (έλεγχο πληρότητας) από τις Υ.Γ.Ε.ΜΗ.

Κατά τη μετάβαση στο νέο νομικό πλαίσιο οι Περιφερειακές Ενότητες καλούνται να ακολουθήσουν τα εξής:

1. Σχετικά με τις αιτήσεις που αφορούν αποφάσεις/ δηλώσεις των αρμόδιων οργάνων της Ανώνυμης Εταιρείας:

α) Αιτήσεις που έχουν υποβληθεί στο Γ.Ε.ΜΗ. έως και τις 31/12/2018, αλλά ο σχετικός έλεγχος νομιμότητας από την αρμόδια Π.Ε. δεν έχει ολοκληρωθεί μέχρι την ανωτέρω ημερομηνία, επιστρέφονται χωρίς διοικητική έγκριση, από τις Π.Ε. στις αρμόδιες Υ.Γ.Ε.ΜΗ, για καταχώριση μετά από τυπικό έλεγχο (έλεγχο πληρότητας) εάν αφορούν πράξεις που δεν εμπίπτουν σε διοικητική έγκριση και έλεγχο νομιμότητας βάσει του άρθρου 9 του ν. 4548/2018. Οι Π.Ε. από 01/01/2019 δε διαθέτουν την απαραίτητη εκ του νόμου αρμοδιότητα για τη χορήγηση σχετικής έγκρισης των πράξεων αυτών. Εάν όμως πρόκειται για πράξεις που εμπίπτουν σε διοικητική έγκριση και έλεγχο βάσει του άρθρου 9 του ν. 4548/2018, οι Π.Ε. προβαίνουν στον έλεγχο νομιμότητας αυτών.

β) Αιτήσεις που υποβάλλονται στο Γ.Ε.ΜΗ μετά την 01/01/2019, καταχωρίζονται από τις αρμόδιες Υ.Γ.Ε.ΜΗ μετά από τυπικό έλεγχο (έλεγχο πληρότητας) εάν αφορούν πράξεις, που δεν εμπίπτουν σε διοικητική έγκριση και έλεγχο από την αρμόδια Π.Ε. βάσει του άρθρου 9 του ν. 4548/2018. Εάν όμως πρόκειται για πράξεις που εμπίπτουν σε διοικητική έγκριση και έλεγχο βάσει του άρθρου 9 του ν.4548/2018, θα αποσταλούν στις αρμόδιες Π.Ε. προκειμένου αυτές να προβούν στον έλεγχο νομιμότητας αυτών.

Από τα ανωτέρω γίνεται αντιληπτό ότι μεγάλος όγκος αιτήσεων ενδέχεται να επιστραφεί στις αρμόδιες Υ.Γ.Ε.ΜΗ προκειμένου να προβούν στη σχετική καταχώριση αυτών στο Γ.Ε.ΜΗ.. Κρίνεται, λοιπόν, σκόπιμο, να τύχει εφαρμογής η διάταξη του τελευταίου εδαφίου της παρ.9α3 του άρθρου 7 του ν.3419/2005 προκειμένου να καταστεί ευχερέστερη και αποτελεσματικότερη η διαχείριση του μεγάλου όγκου αιτήσεων από τις Υ.Γ.Ε.ΜΗ.

2. Σχετικά με αιτήσεις που αφορούν την άσκηση ελέγχου περί εξακρίβωσης της καταβολής του Μετοχικού Κεφαλαίου επί των ανωνύμων εταιρειών όπως αυτή ορίζεται στις παρ. 2 και 3 του άρθρου 39α σε συνδυασμό με τις διατάξεις του άρθρου 52 του ν. 2190/1920:

α) Αιτήσεις που αφορούν την πιστοποίηση από το Δ.Σ. της καταβολής του αρχικού Μετοχικού Κεφαλαίου ή του ποσού της αύξησης αυτού και υποβάλλονται στο Γ.Ε.ΜΗ μέχρι τις 31/12/2018, υπόκεινται στον σχετικό έλεγχο νομιμότητας από την αρμόδια Π.Ε., βάσει των διατάξεων των άρθρων 11,12, 39α και 52 του ν.2190/1920.

β) Αιτήσεις που αφορούν την πιστοποίηση της καταβολής του αρχικού Μετοχικού Κεφαλαίου ή του ποσού της αύξησης αυτού και υποβάλλονται στο Γ.Ε.ΜΗ μετά την 01/01/2019, καταχωρίζονται από τις αρμόδιες Υ.Γ.Ε.ΜΗ, μετά από τυπικό έλεγχο (έλεγχο πληρότητας), χωρίς να αποσταλούν στις Περιφερειακές Ενότητες για έλεγχο νομιμότητας περί εξακρίβωσης της καταβολής του Μετοχικού Κεφαλαίου. Από την έναρξη ισχύος του ν.4548/2018 οι Π.Ε. δε διαθέτουν πλέον την απαραίτητη εκ του νόμου αρμοδιότητα για έγκριση τέτοιων πράξεων. Η πληρότητα των παραπάνω αιτήσεων εξετάζεται βάσει παρ. 6-8 του άρθρου 204 του ν.4548/2018, ήτοι συνοδεύονται από την απαιτούμενη ανάλογα με την περίπτωση έκθεση πιστοποίησης του ορκωτού ελεγκτή λογιστή ή της ελεγκτικής εταιρείας ή από το πρακτικό πιστοποίησης του Δ.Σ. όπου εκ του νόμου επιτρέπεται.

3. Σχετικά με τις εκθέσεις αποτίμησης της επιτροπής της παρ. 2 του άρθρου 9 του ν.2190/1920:

α) Για τις εκθέσεις αποτίμησης εισφορών σε είδος, κατά τη σύσταση της εταιρείας ή σε κάθε αύξηση του κεφαλαίου της, από μέλη της επιτροπής της παρ. 2 του άρθρου 9 του ν.2190/1920, που υποβάλλονται στο Γ.Ε.ΜΗ μέχρι και 31/12/2018 ισχύουν οι αντίστοιχες διατάξεις του ν.2190/1920.

β) Εκθέσεις αποτίμησης εισφορών σε είδος, κατά τη σύσταση της εταιρείας ή σε κάθε αύξηση του κεφαλαίου της, οι οποίες έχουν συνταχθεί από τις επιτροπές της παρ. 2 του άρθρου 9 του ν.2190/1920, αλλά δεν έχουν υποβληθεί στο Γ.Ε.ΜΗ μέχρι 31/12/2018, δεν υποβάλλονται στο Γ.Ε.ΜΗ μετά την ανωτέρω ημερομηνία. Από 01/01/2019 η ανωτέρω επιτροπή καταργείται. Η αποτίμηση των εισφορών σε είδος διενεργείται πλέον από τα όργανα που προβλέπονται στο άρθρο 175 του ν. 4548/2018 και η σχετική έκθεση αυτών υποβάλλεται για καταχώριση στο Γ.Ε.ΜΗ μετά από τυπικό έλεγχο (έλεγχο πληρότητας) από την αρμόδια Υ.Γ.Ε.ΜΗ. 




ΑΚΡΙΒΕΣ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ 
Ο προϊστάμενος του τμήματος Διοικητικής Υποστήριξης, Οργάνωσης & Τεχνικών Υπηρεσιών Τομέα Ανάπτυξης
Κ.Α.Α. ΜΠΕΡΔΟΥΣΗ ΕΛΕΝΗ

Ο ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ
ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΑΥΛΩΝΙΤΗΣ




1Από την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου καταργούνται: α) τα άρθρα 1 έως 63δ και 90 έως 146 του κ.ν. 2190/ 1920, όπως έχουν τροποποιηθεί και ισχύουν, β) το άρθρο 3 του α.ν. 148/1967 (Α΄ 173), γ) τα άρθρα 1 έως 9 και το άρθρο 12 του ν. 3156/2003 (Α΄ 157), με εξαίρεση την παράγραφο 4 του άρθρου 2 και τα λοιπά άρθρα του νόμου που παραμένουν σε ισχύ, δ) το άρθρο 4 και η παρ. 2 του άρθρου 9 του ν. 876/ 1979 (Α΄ 48), ε) το π.δ. 30/1988 (Α΄ 13).
21. Κατά την ίδρυση της ανώνυμης εταιρείας η Υπηρεσία Μιας Στάσης προβαίνει στον έλεγχο που ορίζεται στην παρ. 1 του άρθρου 4 του ν. 4441/2016. Ειδικά στις εταιρείες οι οποίες συστήνονται με νόμο, καθώς και στις εταιρείες των παραγράφων 3 και 4 του παρόντος άρθρου δεν εφαρμόζονται οι διατάξεις του ν. 4441/2016.
2. Η τροποποίηση του καταστατικού, η μετατροπή εταιρείας άλλης μορφής σε ανώνυμη εταιρεία και αντίστροφα, η λύση της ανώνυμης εταιρείας ύστερα από απόφαση της γενικής συνέλευσης και η αναβίωσή της και κάθε άλλος μετασχηματισμός εγκρίνονται ύστερα από τη διενέργεια ελέγχου νομιμότητας από την Περιφερειακή Ενότητα της έδρας της εταιρείας, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος και του ν. 3419/2005 (Α΄ 297). Ο έλεγχος νομιμότητας περιορίζεται στην τήρηση των διατάξεων του παρόντος νόμου, του καταστατικού και των διατάξεων του ν. 3419/2005 και αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για τη διενέργεια της καταχώρισης και την πραγματοποίηση της δημοσιότητας από την αρμόδια υπηρεσία Γ.Ε.ΜΗ.. Σε περίπτωση μεταβολών των καταχωρίσεων της εταιρείας στο Γ.Ε.ΜΗ., που δεν εμπίπτουν του πρώτου εδαφίου της παρούσας παραγράφου, όπως, ενδεικτικά, μεταβολών στην εκπροσώπηση της εταιρείας ή δηλώσεων προσαρμογής του καταστατικού, κατά την έννοια της παραγράφου 4 του άρθρου 4, η αρμόδια υπηρεσία Γ.Ε.ΜΗ. προβαίνει σε τυπικό έλεγχο (έλεγχο πληρότητας) του άρθρου 7 του ν. 3419/2005 των υποβληθέντων εγγράφων. Ως τυπικός έλεγχος (έλεγχος πληρότητας) νοείται η διαπίστωση ότι τα υποβαλλόμενα έγγραφα είναι πλήρη και ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις του νόμου, χωρίς έλεγχο του περιεχομένου τους.
3. Ο Υπουργός Οικονομίας και Ανάπτυξης, ύστερα από έλεγχο νομιμότητας, εγκρίνει τη σύσταση και την τροποποίηση του καταστατικού των παρακάτω εταιρειών: α) των εταιρειών δημόσιου ενδιαφέροντος κατά την έννοια της περίπτωσης ιβ΄ του άρθρου 2 του παρόντος, β) των μεγάλων οντοτήτων της παρ. 6 του άρθρου 2 του ν. 4308/2014 (Α΄ 251), καθώς και κάθε άλλης ανώνυμης εταιρείας, εφόσον αυτό προβλέπεται ρητά από διάταξη νόμου, γ) των εταιρειών που λαμβάνουν άδεια λειτουργίας από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς. Το Γ.Ε.ΜΗ. των παραπάνω εταιρειών και των υποκαταστημάτων αλλοδαπών εταιρειών της παραπάνω μορφής, τηρείται από την αρμόδια Διεύθυνση Εταιρειών της Γενικής Διεύθυνσης Αγοράς της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου και Προστασίας του Καταναλωτή του Υπουργείου Οικονομίας και Ανάπτυξης.
4. Ο Υπουργός Οικονομίας και Ανάπτυξης εγκρίνει, ύστερα από έλεγχο νομιμότητας, τις διασυνοριακές συγχωνεύσεις, σύμφωνα με το ν. 3777/2009 (Α΄ 127), καθώς και τις συγχωνεύσεις ή διασπάσεις, στις οποίες συμμετέχει μία τουλάχιστον από τις εταιρείες της παραγράφου 3. Οι λοιπές συγχωνεύσεις και διασπάσεις ανωνύμων εταιρειών εγκρίνονται κατά περίπτωση, ύστερα από έλεγχο νομιμότητας, από τον Περιφερειάρχη της έδρας της απορροφώσας ή της νέας ή της διασπώμενης εταιρείας. 5. Σε καμιά περίπτωση ο έλεγχος που γίνεται κατά την καταχώριση αποφάσεων των εταιρικών οργάνων δεν εκτείνεται σε λόγους που επιφέρουν ακυρωσία των αποφάσεων των οργάνων αυτών.
3Τελευταίο εδάφιο άρθρου 9α ν.3419/2005 «…Ταυτόχρονη υποβολή ασυνήθως μεγάλου αριθμού αιτήσεων για καταχώριση δυνατόν να δικαιολογεί την ανάλογη παράταση της προθεσμίας.»
4Παρ. 6 έως 8 του άρθρου 20 του ν.4548/2018 «…6. Η πιστοποίηση πρέπει να λάβει χώρα μέσα στο πρώτο δίμηνο από τη σύσταση της εταιρείας και μέσα σε ένα (1) μήνα από τη λήξη της προθεσμίας καταβολής του ποσού της αύξησης. Η πιστοποίηση γίνεται με έκθεση ορκωτού ελεγκτή λογιστή ή ελεγκτικής εταιρείας, με μέριμνα του διοικητικού συμβουλίου μέσα στις παραπάνω προθεσμίες. Στην περίπτωση πολύ μικρών ή μικρών εταιρειών, μη εισηγμένων σε ρυθμιζόμενη αγορά, η πιστοποίηση μπορεί να γίνει από το ίδιο το διοικητικό συμβούλιο, που συνέρχεται σε συνεδρίαση μέσα στις παραπάνω προθεσμίες, με θέμα ημερήσιας διάταξης την πιστοποίηση της καταβολής ή μη του κεφαλαίου. Κατά τη σύσταση της εταιρείας η καταβολή πιστοποιείται είτε από ορκωτό ελεγκτή λογιστή ή ελεγκτική εταιρεία είτε από το διοικητικό συμβούλιο.
7. Η έκθεση του ορκωτού ελεγκτή λογιστή ή της ελεγκτικής εταιρείας ή το πρακτικό του διοικητικού συμβουλίου πρέπει να αναφέρουν και τις ειδικές περιστάσεις καταβολής του δευτέρου εδαφίου της παραγράφου 3 ή ότι η καταβολή έγινε με συμψηφισμό, σύμφωνα με την παράγραφο 4. Επί εισφορών σε χρήμα που καταβάλλονται στον ειδικό τραπεζικό λογαριασμό της παραγράφου 3, τόσο η έκθεση του ορκωτού ελεγκτή λογιστή ή της ελεγκτικής εταιρείας όσο και το πρακτικό του διοικητικού συμβουλίου πρέπει να στηρίζονται σε απόσπασμα κίνησης του λογαριασμού αυτού, χορηγούμενο από το πιστωτικό ίδρυμα. Το απόσπασμα αυτό θα πρέπει να επισυνάπτεται στην παραπάνω έκθεση ή πρακτικό. Η έκθεση και το πρακτικό υποβάλλονται σε δημοσιότητα.
8. Στην περίπτωση σύστασης ή αύξησης κεφαλαίου με εισφορά σε είδος του άρθρου 17 η πιστοποίηση καταβολής μπορεί να γίνει από το ίδιο το διοικητικό συμβούλιο ανεξαρτήτως του μεγέθους της ανώνυμης εταιρείας αφού ολοκληρωθεί η διαδικασία μεταβίβασης.»…
5Άρθρο 17 ν.4548/18 «Εισφορές σε είδος και αποτίμηση των εισφορών αυτών»
1. Εφόσον προβλέπεται εισφορά που δεν είναι σε χρήμα (εισφορά σε είδος), πρέπει να αναφέρονται στο καταστατικό της εταιρείας ή στην απόφαση του εταιρικού οργάνου για την αύξηση του κεφαλαίου, το είδος της εισφοράς αυτής, το πρόσωπο που αναλαμβάνει την υποχρέωση να την καταβάλει και το ποσό του κεφαλαίου, στο οποίο αυτή αντιστοιχεί. 
2. Οι εισφορές σε είδος αποτελούνται μόνο από στοιχεία ενεργητικού, τα οποία μπορούν να τύχουν χρηματικής αποτίμησης. Τα στοιχεία αυτά του ενεργητικού δεν μπορεί να περιλαμβάνουν απαιτήσεις που προκύπτουν από ανάληψη υποχρέωσης εκτέλεσης εργασιών ή παροχής υπηρεσιών. 
3. Για την εξακρίβωση της αξίας των εισφορών σε είδος κατά τη σύσταση της εταιρείας, καθώς και σε κάθε αύξηση του κεφαλαίου της, συντάσσεται έκθεση αποτίμησης από δύο ορκωτούς ελεγκτές λογιστές ή ελεγκτική εταιρεία ή, κατά περίπτωση, από δύο ανεξάρτητους πιστοποιημένους εκτιμητές. Επιτρέπεται η πρόσληψη από τους ελεγκτές ή τους πιστοποιημένους εκτιμητές ειδικών εκτιμητών, ημεδαπών ή αλλοδαπών, για την εκτίμηση περιουσιακών στοιχείων που απαιτούν εξειδικευμένες γνώσεις ή διεθνή εμπειρία. 
4. Τα πρόσωπα που προβαίνουν στην εκτίμηση ως εκτιμητές ή ειδικοί εκτιμητές δεν μπορούν να είναι τα πρόσωπα που προβαίνουν στην εισφορά σε είδος, μέλη του διοικητικού συμβουλίου της εταιρείας, πρόσωπα που διατηρούν επιχειρηματική ή άλλη επαγγελματική σχέση με την εταιρεία ή τον εισφέροντα ή είναι συγγενείς με τα πρόσωπα αυτά μέχρι δεύτερου βαθμού ή σύζυγοι τούτων. Επιπλέον για τους ορκωτούς ελεγκτές λογιστές και για τις ελεγκτικές εταιρείες, των οποίων είναι μέλη, δεν πρέπει να συντρέχουν κωλύματα ή ασυμβίβαστα, που θα απέκλειαν τη διενέργεια τακτικού ελέγχου από τα πρόσωπα αυτά, ούτε τα τελευταία θα πρέπει να έχουν αναλάβει τον τακτικό έλεγχο της εταιρείας ή συνδεδεμένης με αυτήν εταιρείας κατά την έννοια του άρθρου 32 του ν. 4308/2014 κατά την τελευταία τριετία. 
5. Η έκθεση αποτίμησης πρέπει να περιέχει την περιγραφή κάθε εισφοράς σε είδος, να αναφέρει τις μεθόδους αποτίμησης που εφαρμόστηκαν και να εκφέρει άποψη για την αξία της κάθε εισφοράς. Σε περίπτωση που η αποτίμηση καταλήγει σε εύρος τιμών, η έκθεση οφείλει να υποδεικνύει μια τελική τιμή. 
6. Ειδικότερα, για την εκτίμηση των πάγιων περιουσιακών στοιχείων πρέπει να λαμβάνονται υπόψη η πραγματική και νομική κατάσταση αυτών και τα τυχόν βάρη, καθώς και: α) προκειμένου περί ακινήτων, η αξία και οι τίτλοι κτήσης, η εμπορικότητα της περιοχής, οι προοπτικές ανάπτυξης, οι πραγματικές τρέχουσες τιμές, η άδεια οικοδομής και αντίστοιχη τεχνική έκθεση μηχανικού, β) προκειμένου περί μηχανημάτων, μεταφορικών μέσων και επίπλων, η χρονολογία και η αξία κτήσης, ο βαθμός χρησιμοποίησης, συντήρησης και εμπορευσιμότητάς τους, η ενδεχόμενη τεχνολογική απαξίωσή τους και οι τρέχουσες τιμές για ίδια ή παρεμφερή πάγια στοιχεία. 
7. Οι εισφορές σε είδος δεν επιτρέπεται να υπολογίζονται σε ποσό μεγαλύτερο εκείνου, που προκύπτει από την έκθεση των παραγράφων 1, 2, 3, 4, 5 και 6. 
8. Οι εκθέσεις αποτίμησης των εισφορών σε είδος υποβάλλονται στη δημοσιότητα του άρθρου 13 με μέριμνα των ενδιαφερομένων. Επί νέων εταιρειών η δημοσιότητα πραγματοποιείται ταυτόχρονα με την εγγραφή της εταιρείας στο Γ.Ε.ΜΗ. 
9. Η καταβολή των εισφορών σε είδος με βάση την έκθεση αποτίμησης δεν επιτρέπεται να λάβει χώρα μετά την πάροδο εξαμήνου από τη χρονολογία της έκθεσης αυτής. Στην περίπτωση αυτή πραγματοποιείται νέα αποτίμηση.